missionarissen van afrika
missionnaires d’afrique

L A V I G E R I E . be
D.R. Congo

Terreur in Oost-Congo

Ivan Godfroid in MO° 21/10/2014
vrijdag 31 oktober 2014 door Webmaster

Pijnlijk vooruitzicht voor Congo in 2015. Alles begint weer van vooraf aan... !

  IEDEREEN MOET DIT LEZEN... !
Bukavugroet,

André Thijs

 

Ook in MO* lezen...

Het is moeilijk te vatten waar al dat grenzeloos geweld op burgers voor dient. Toch doe ik een poging.

Jongerenpatrouilles waken de hele nacht door rond brandende autobanden
  Radio is een vluchtig medium, dat is bekend. In “De Ochtend” vanochtend wou ik net beginnen met de kern van mijn betoog over de hernieuwde onveilighed in Oost-Congo, na een inleiding over de onveiligheid rond Beni, maar dat bleek al meteen het einde van het interview. Gelukkig is er nog Mo* om wat meer diepgang te brengen.

Wat ik op de radio vertelde over de onmenselijke wreedheid van drie recente slachtpartijen op onschuldige burgers is dus waar. De meeste slachtoffers zijn kinderen en vrouwen, zelfs babies. Wat zou in ’s hemelsnaam dergelijke wreedheid kunnen verantwoorden, tenzij een totale ontwrichting van de samenleving het doel is.

Niemand weet met zekerheid of het nu al dan niet over ADF-NALU rebellen gaat. Het zou goed kunnen, want de overwinningskreten van het officiële leger in maart van dit jaar klonken wat hol. Honderden soldaten hebben er het leven bij gelaten, zonder dat Kinshasa dit durfde toegeven. De rebellenkampen werden ontmanteld, dat klopt, maar ze werden enkel verjaagd naar de dichtbeboste Province orientale, van waaruit ze zich opnieuw kunnen herorganiseren.

Orwelliaanse Congo

Blinde represailles voor hun militaire nederlaag? Misschien. Geweld roept geweld op. Voorheen was dat niet hun stijl. Ze hielden het vooral op ontvoeringen, omdat ze op die manier deskundigheden konden verwerven in hun kampen waar ze zelf niet over beschikten. Dokters, verpleegsters, leraren, veel boeren maar ook priesters werden verplicht tewerkgesteld, een bewijs dat hun kern van Oegandese Moslimrebellen intussen is aangedikt met lokaal gerekruteerde niet-Moslims.

Mogelijk is het geweld toch wel veel gerichter, alleen weten wij als buitenstaanders dat niet. Vele Congolezen hebben immers jarenlang gecollaboreerd met de rebellen om hen te bevoorraden met voedsel, drank, brandstof, kleren. Na het grote legeroffensief dat hen versloeg en verjoeg, hebben hun handlangers het geld in eigen zak gestoken, in de waan dat niemand hen dat ooit nog zou terugvragen. Dan komt nu de vergelding. Dat zou kunnen verklaren waarom hele families worden vermoord. De families van de collaborateurs.  
De lichamen van de slachtoffers worden verzameld de ochtend na de slachting

Maar misschien moeten we wel elders een verklaring zoeken. In het Orwelliaanse Congo is het steeds goed een stevige vijand te hebben en die zelfs een handje te helpen. Dat helpt geweldig om de aandacht af te wenden van de eigen verantwoordelijkheid. Het is geen toeval dat deze opflakkering van geweld samenvalt met het proces tegen de moordenaars van volksheld kolonel Mamadou Ndala die begin januari werd vermoord even ten noorden van Beni. Zijn opvolger, generaal Lucien Bahuma, is intussen ook al in mysterieuze omstandigheden overleden. En één van de hoofdbeklaagden in het proces, de chauffeur van kolonel Ndala, is gestorven op de tweede dag van het proces, nadat hij urenlang werd ondervraagd. Niemand die er aan twijfelt dat hem het zwijgen werd opgelegd. Dan is het altijd nuttig om even in herinnering te brengen hoe gevaarlijk die ADF/NALU rebellen wel niet zijn. Terwijl het misschien gewoon maar om een mise-en-scène gaat door het leger zelf. Dat is wat vele mensen hier denken.

Held en smokkelaar

Vandaag wordt op het proces Ndala een moslimgeneraal verhoord. Hij wordt ervan beschuldigd legeruniformen te hebben bezorgd aan de rebellen en moslimjongeren te hebben gerekruteerd in Goma, zelfs binnen zijn eigen familie, en één van zijn vrouwen zou zelfs tewerkgesteld zijn door de rebellen. Weer een mise-en-scène waar de Congolese overheid zo goed in is? De man zelf ontkent in alle toonaarden.

Wat wel wordt gezegd is dat kolonel Mamadou in persoon betrokken was bij grootschalige benzinesmokkel, zoals zovele andere hooggeplaatste legerbonzen. Dat hij het spel niet zuiver heeft gespeeld en daarom werd uit de weg geruimd, door zijn eigen collega’s. Ik kan dat goed begrijpen, dat Kinshasa dat liever niet ziet naar boven drijven en daarom vanalles verzint om de aandacht af te leiden.

De hamvraag

Zover waren we gekomen, op de radio vanochtend. Dan had de interessante vraag moeten volgen waarom ook in vele andere provincies diverse vormen van geweld weer hun lelijke kop opsteken en had ik tot de kern van mijn betoog kunnen komen.

Congo duikt in een gigantische vertrouwenscrisis. Het is een kanker die is begonnen woekeren bij de gewraakte verkiezingen van 2011. Toen dacht iedereen nog, kom, laat ons dat blad omslaan, we doen de 5 jaren van het tweede en laatste mandaat van de “président mal-élu” uit, en we kunnen weer aan de toekomst gaan denken. Dat heeft relatieve rust meegebracht, dankzij de wijsheid en de vredeszucht van de bevolking. Maar dan is de kentering gekomen.

Niemand twijfelt er nu nog aan dat Kabila de grondwet zal doen veranderen om er nog een derde mandaat bij te doen. Kinshasa communiceert daar met steeds minder omwegen over. Dat vooruitzicht zien alleen de baronnen van het regime nog zitten. Voor het merendeel van de bevolking, zeker in Oost-Congo, is dat een brug te ver. Een derde mandaat opdringen aan de bevolking, dat is een bewijs leveren dat Kabila zijn eigenbelang laat voorgaan op het belang van de natie. Zonder de minste twijfel zal dit het land in een nieuwe verdeeldheid storten die mogelijk weer ontaardt in een nieuwe burgeroorlog. Daar stevent het regime met open ogen recht op af. Zien ze het niet? Of zoeken ze dat nu net? Eigenlijk doet dat er niet meer toe: het zal in alle geval slecht aflopen voor de bevolking. Dus dan kan je je daar als bevolking maar beter alvast op voorbereiden.

Het houdt niet op !!!

Doe daar nog eens bovenop een eindeloze reeks incidenten die je alleen maar kan interpreteren als totale minachting van de machthebbers voor de bevolking.

Enkele voorbeelden:

  • Zaterdagavond zijn in Butembo meer dan driehonderd gevangen bevrijd uit de gevangenis van Kakwangura, ongetwijfeld met medeplichtigheid van de cipiers, omgekocht door diegenen die boeven nodig hebben om hun milities aan te dikken. Geen mens durft ’s avonds nog op straat te gaan. De overheid kan de burger geen veiligheid meer bieden.
  • De soldaten die verondersteld zijn te moeten vechten tegen de rebellen zijn al drie maanden niet uitbetaald. De Europese Unie heeft jarenlang gesleuteld aan het verbeteren van de betalingsketen van de soldij. Het project is nog maar opgedoekt of de big shots beginnen alweer met het stelen van de soldij van hun eigen mannen.
  • De ambtenaren kregen te horen dat ze hun salaris niet meer via de bank zullen krijgen, nadat eerder een project werd uitgewerkt om de lonen voortaan via de banken te betalen. De kostprijs van die operatie blijkt nu te hoog te zijn voor de banken. Terug naar cash uitbetaling betekent terug naar afroming door alle handen waardoorheen het geld passeert. Een typische reactie in een fin-de régime sfeer: graaien wat we nog kunnen, nu we nog kunnen.
  • In om het even welke natie ter wereld waar 80 burgers worden vermoord, zou het staatshoofd zich meteen ter plaatse begeven om de bevolking moed in te spreken en zijn leedwezen over te maken. In Congo is het de baas van Monusco die de nabestaanden gaat troosten. Smalend zeggen de Congolezen: nu zie je wie de echte president is van dit land. Kabila is te bang om tot hier te komen. De minister van Binnenlandse zaken en 11 députés komen wel ter plaatse. De eerste uitspraak van de minister bij aankomst is: “we komen hier niet om te lachen”. Hoe tactvol kan men zijn…?
  • In Butembo heeft het stadsbestuur en de politie een nieuwe heffing ingevoerd op het dragen van een helm voor brommerbestuurders, waarop dagenlang straatrellen zijn uitgebroken en de politie kogels en traangas heeft gebruikt. Hoever wil men gaan in het uitpersen van de bevolking?
  • Na de eerste aanval in Noord-Kivu had kolonel Mundos de duizenden vluchtelingen opgeroepen om terug te keren naar hun dorpen. Hij zei dat het leger waakte, dat alles veilig was. Meteen daarop volgden nog twee veel ergere slachtpartijen.
  • De Directeur Mensenrechten van de VN, Scott Campbell, wordt het land uitgezet omwille van een rapport over de grove schendingen van de mensenrechten bij de aanpak van de politie van de gansterbendes Kuluna in Kinshasa. De overheid erkent haar fouten niet en rekent af met wie streeft naar verandering in plaats van het probleem aan te pakken.
  • Gisteravond werd de ondervoorzitter van de Parti Libéral pour le Développement, Lumbu Lumbu, opgepakt in Goma nadat hij op de radio het ontslag van de minister van defensie had geëist wegens zijn onvermogen om de bevolking van Beni te beschermen. Pas vandaag werd hij vrijgelaten nadat hem duidelijk werd gemaakt door zware intimidatie dat hij voortaan beter zijn wafel houdt.

En zo kan ik nog lang door gaan. Wie vertrouwt die mensen nog? Niemand dus.

Ras le bol

Het zijn de jongeren die hun ras-le-bol het best durven duidelijk maken. Gisteren werd Butembo de hele dag overheerst door kreten van de scholieren die uit alle scholen samenstroomden bij Monusco, bij het stadhuis, in het stadscentrum, om hun woede en verdriet uit te schreeuwen. Gelukkig heeft de politie deze keer geen kogels en traangas gebruikt, de overmacht was te groot. In Oïcha daarentegen hebben de scholieren de karavaan van de minister en de volksvertegenwoordigers tegengehouden. Daar werd wel traangas gebruikt. Vandaag blijven de scholieren de stad doorkruisen en beginnen met stenen te gooien naar winkeliers die openhouden, naar alle witte wagens zoals de onze, die ze assimileren met MONUSCO-wagens en naar mensen met een hoofddeksel.

Scholieren rennen door de hoofdstraat van Butembo in een geïmproviseerde betoging
Foto Patient Mapendo
  Overal worden jongerenpatrouilles opgericht. “Als de overheid ons niet kan beschermen, moeten we het zelf doen”, is hun leuze. Ze waken de hele nacht rond vuren van brandende banden aan de grote invalswegen omdat ook in Butembo nu pamfletten werden rondgestrooid over een nakende inval van de rebellen. Ze zullen zich steeds beter gaan bewapenen, zoveel is duidelijk. De risico’s om te vervallen in een toestand van anarchie worden zo weer reëel.

De bevolking zit momenteel in een diepe psychose, en dat begrijp ik. Ik heb ook de foto’s gezien van de onschuldige slachtoffers. Zoveel wreedheid heeft niets menselijks meer. Daar kan je alleen maar hevig op reageren. Alle begrip. Maar er is meer aan de hand. Congo is aan het verglijden in een hele diepe vertrouwenscrisis. En dat zou weer tot jarenlange instabiliteit kunnen leiden.

Duidelijkheid graag

Er is maar één redding mogelijk. De huidige machthebbers moeten duidelijk maken dat dit niet hun bedoeling is. Want iedereen denkt intussen dat het dat WEL is. Dat duidelijk maken, kan alleen maar door de volgende stappen te zetten:

  1. Onverkort verklaren dat de grondwet wordt gerespecteerd, dat Kabila GEEN derde mandaat nastreeft, dat zijn partij de regels van het politieke zal meespelen en de verkiezingen vrij en transparant zullen verlopen. Dat zou al een GEWELDIGE stap voorwaarts zijn!

  2. Met de operationele steun van Monusco een doelgerichte actie ondernemen om de bevolking van Beni-Oïcha-Eringeti te beschermen en de massamoordenaars te neutraliseren.

  3. Alle verantwoordelijken van leger en politie in het Oosten van het land stante pede vervangen en de duur van hun mandaat beperken tot twee jaar om te voorkomen dat ze zich nog ingraven in grootschalige maffieuze magouilles die de samenleving verzieken.

  4. Het bewijs leveren dat rechtspraak ook in Congo eerlijk kan zijn, door het proces voor de moord op Mamadou Ndala tot een goed einde te brengen en de ware daders te identificeren en straffen.

  5. Er voor zorgen dat het leger voortaan wel wordt betaald.

  6. De eerste lokale verkiezingen uit de geschiedenis van Congo correct organiseren in 2015 zodat er voor het eerst ook legitieme en verantwoording afleggende lokale overheden komen.

  7. Op langere termijn in alle provincies ombudsmannen aanstellen, waar disfunctionerende overheden op alle niveaus kunnen worden aangeklaagd door de bevolking.

Je hoort me dromen. Geen schijn van kans dat dit ook waarheid wordt. Als we zo doorgaan wordt de vertrouwenscrisis een regimecrisis van formaat. En daar zal, vrees ik, opnieuw een hoge menselijke prijs worden voor betaald.

De sleutel voor de toekomst ligt in de handen van de president. Of dan toch minstens in handen van diegenen in wiens handen de president ligt. Hij heeft vandaag meer dan ooit een afspraak met de geschiedenis. Ofwel wordt hij later herinnerd als de man die zijn land redde door het einde van zijn mandaat te aanvaarden, ofwel als een kortzichtige politicus die het land te grabbel gooide voor zijn eigenbelang.

In zijn plaats zou ik het wel weten.

  Ivan Godfroid

Homepagina | Contact | Overzicht van de site | | Statistieken van de site | Bezoekers : 193 / 576058

De activiteit van de site opvolgen nl  De activiteit van de site opvolgen Afrika  De activiteit van de site opvolgen D.R. Kongo   ?    |    titre sites syndiques OPML   ?

Site gebouwd met SPIP 3.0.21 + AHUNTSIC

Creative Commons License